Zaktualizowano: 20 maja 2026

Przycinanie i zbiory wikliny — sezon, narzędzia, przechowywanie

Zbiory wikliny to praca sezonowa wykonywana raz w roku, zazwyczaj od późnej jesieni do wczesnej wiosny. Czas cięcia, narzędzia i sposób przechowywania decydują o jakości surowca i żywotności plantacji przez kolejne lata.

Kiedy ścinać — okno zbiorowe

Właściwy termin zbioru to okres spoczynku wegetacyjnego — od momentu, gdy pędy straciły liście (listopad), do pierwszych oznak pękania pąków (marzec–kwiecień). Cięcie w tym czasie:

• minimalizuje uszkodzenia rośliny matecznej
• daje pędy o zwartym, twardym drewnie
• ułatwia sortowanie i wiązanie snopków

Cięcie w grudniu–lutym jest uważane za optymalne w polskim klimacie. Mróz osuszający glebę ułatwia wjazd na mokre tereny, które wiosną mogłyby być niedostępne dla sprzętu.

Technika cięcia

Pędy tnie się nisko, tuż ponad miejscem, z którego wyrosły — zazwyczaj 3–8 cm nad glebą. Zbyt wysokie cięcie prowadzi do powstawania grubych zgrubień podstawy, które z czasem utrudniają późniejsze cięcia i obniżają regularność odrostu.

Na małych plantacjach używa się sekatora lub sierpa; na większych — ręcznych kos lub małych maszyn bijakowych. Ostrza powinny być ostro naostrzone, by cięcie było czyste i nie rozszczepiało pędu u podstawy.

Sortowanie i kalibracja pędów

Po zebraniu pędy sortuje się według długości i grubości. Tradycyjnie wiąże się snopki o obwodzie 30–50 cm. Pędy zbyt krótkie (poniżej 80 cm) lub zbyt grube (powyżej 15 mm średnicy u nasady) nie nadają się do wyplatania i trafiają na kompost lub jako biomasa.

Skórowanie — wiklina biała i brązowa

W zależności od przeznaczenia wiklina może być używana w trzech stanach:

• Wiklina zielona (surowa) — ścinana i używana bezpośrednio, bez suszenia. Elastyczna, ale szybko gnije bez impregnacji.
• Wiklina brązowa — suszona z korą. Trwała, o naturalnym brązowym odcieniu.
• Wiklina biała (łuszczona) — obrana z kory po ugotowaniu w wodzie lub po naturalnym pędzeniu wiosną. Jasna, gładka, tradycyjna w europejskim wikliniarstwie.

Skórowanie przeprowadza się przy pomocy specjalnego nożyka lub metalowego rozwidlenia, przez które przeciąga się pęd. Salix triandra i S. purpurea łatwiej dają się łuskać niż S. viminalis.

Przechowywanie surowca

Wysuszone snopki wikliny brązowej lub białej można przechowywać w suchym, przewiewnym miejscu przez kilka lat bez utraty elastyczności, pod warunkiem że nie zawilgną. Przed wyplataniem pędy moczy się w wodzie przez kilka godzin lub owija wilgotną tkaniną, aby odzyskały plastyczność.

Wikliny zielonej nie przechowuje się długo — należy ją przerobić w ciągu dni do tygodnia od zbioru.